Wat wordt er in de psychologie bedoeld met het Zeigarnik-effect?

Wat wordt er in de psychologie bedoeld met het Zeigarnik-effect?

Het Zeigarnik-effect is een psychologisch fenomeen dat verklaart waarom mensen de neiging hebben om onafgemaakte of onderbroken taken beter te herinneren dan taken die ze hebben voltooid. Dit effect is vernoemd naar de Russisch-Duitse psycholoog Bluma Zeigarnik, die het in de jaren 1920 ontdekte na observaties in een restaurant.

Bluma Zeigarnik merkte op dat obers beter in staat waren om details van nog niet afgerekende bestellingen te onthouden, maar zodra de bestelling was afgerekend en de taak dus voltooid, vergaten ze de details snel. Dit leidde tot experimenten die deze observaties bevestigden, waarbij taken die werden onderbroken, beter werden herinnerd dan voltooide taken. De theorie suggereert dat onafgemaakte taken een soort psychologische spanning of cognitieve dissonantie veroorzaken, die functioneert als een mentale herinnering aan de taak.

De onderliggende gedachte is dat de aanwezigheid van onafgemaakte taken in ons geheugen ons een ongemakkelijk gevoel geeft, een soort mentale jeuk die pas verdwijnt als de taak voltooid is. Dit mechanisme helpt individuen om taken te voltooien die noodzakelijk zijn voor hun doelen of dagelijkse verantwoordelijkheden. Het effect wordt daarom ook vaak gelinkt aan motivatie; de drang om een taak af te maken zodat de informatie niet langer 'actief' in het geheugen hoeft te worden gehouden.

In de praktijk

In de praktijk wordt het Zeigarnik-effect gebruikt in verschillende toepassingen, zoals in het onderwijs en in de reclame. Leerkrachten kunnen bijvoorbeeld de techniek gebruiken om studenten betrokken te houden door lessen op spannende punten te onderbreken, zodat studenten meer geneigd zijn terug te komen en de stof te herinneren. In reclame worden vergelijkbare technieken gebruikt, zoals cliffhangers in series of advertenties die een verhaal in delen vertellen, om kijkers betrokken te houden.

Toch is het belangrijk om op te merken dat het Zeigarnik-effect niet altijd consistent is in verschillende situaties of bij alle mensen. Factoren zoals de persoonlijke interesse in de taak, de complexiteit ervan, en individuele verschillen in stressgevoeligheid en geheugencapaciteit kunnen invloed hebben op hoe sterk het effect ervaren wordt. Het onderzoek naar het effect blijft doorgaan, waarbij psychologen de diverse implicaties en toepassingen blijven onderzoeken.


Wil je meer artikelen lezen van IndeSpiegel.nl? Volg ons op Facebook Facebook of Twitter.

Plaats reactie

666

0 reacties

Laad meer reacties

Je bekijkt nu de reacties waarvoor je een notificatie hebt ontvangen, wil je alle reacties bij dit artikel zien, klik dan op onderstaande knop.

Bekijk alle reacties

Net binnen

Zoon Alice Miller: 'Mijn moeder is nooit de moeder geweest van haar boeken'

Martin Miller is de zoon van de beroemde psychologe Alice Miller, die vooral bekend is geworden van het boek Het drama van he...

Wat wordt er bedoeld met het Mr. Nice Guy-syndroom?

Het Mr. Nice Guy-syndroom verwijst naar een gedragspatroon dat vaak wordt aangetroffen bij mannen die constant proberen ieder...

'Spanning in de kuiten betekent dat je op je hoede bent'

Huub ter Haar schreef het boek Lijfkracht en probeert mensen middels therapie duidelijk te maken hoe belangrijk hun lichaam i...

Blog | Waarschijnlijk moeten we allemaal meer relativeren, maar het is niet makkelijk

Onlangs had ik het er met mijn coach nog over dat ik bepaalde dingen te serieus neem. Dat is lastig, want het kan ervoor zorg...

Studie: Helft van psychische ziekten veroorzaakt in kindertijd

Een studie heeft de wijdverspreide impact van kindermishandeling en -verwaarlozing aangetoond, waarbij analyses suggereren da...

Lees meer