Update II | Zorgen om puberende orka's: 'Wordt erger'

Update II | Zorgen om puberende orka's: 'Wordt erger'

Spanje heeft tijdelijk het zeilen met kleinere schepen langs een stuk kust van zo'n 100 kilometer lang verboden. Dit heeft te maken met spelende orka's die de boten kunnen beschadigen.

De afgelopen weken zijn in het noordwesten meerdere zeilboten beschadigd geraakt. Het verbod gaat dinsdag en geldt voor boten van 15 meter of minder. Het verbod moet zowel de mensen als de orka's beschermen.

Op 19 augustus vond het eerste incident plaats. Bioloog Bruno Diáz laat aan het AP weten dat het volgens hem gaat om orka's die te ruig spelen. Ze zwemmen maar al te graag langs de romp van boten. Het verbod geldt voor kust tussen Prioriño Grande en La Punta de Estaca de Bares.

Diáz vermoedt dat de orka's worden aangetrokken door de golven en de omgang van de zeilboten. Daarnaast zijn ze minder vervuilend dan motorboten, wat ze mogelijke extra aantrekkelijk maakt voor de orka's. Sommige zeilboten moesten zelfs de kustwacht inschakelen omdat het roer van hun schip was vernield. (foto: Skeeze/Pixabay)

Update 19 oktober 16.21u - Orka's waren niet aan het spelen

De Nederlandse orka-onderzoeker en arts Astrid van Ginneken gelooft niet dat de orka's aan het spelen waren in de zee bij Galicië. Maar, ze denkt ook niet dat de orka's het per se gemunt hebben op de boten. Omdat ze heel goed kunnen onthouden en dan een specifiek doel zouden hebben. 'Agressief gedrag naar boten komt wel eens voor, maar dan gaat het vaak om één specifieke boot', citeert het NRC haar.

Ze kunnen boten van elkaar onderscheiden. 'In in dat licht is het wel merkwaardig dat deze orka’s heel uiteenlopende zeilboten aanvallen. Als het om één negatieve ervaring gaat, zou je verwachten dat ze het gemunt hebben op één specifiek type. Ook zou je dan verwachten dat vooral volwassen orka’s de confrontatie met de boten aangaan, om hun jongen te beschermen.'

Van Ginneken dacht dat het misschien door elektronische signalen komt dat de orka's de boten rammen, maar haar collega sluit dat uit. Volgens marien bioloog Ruth Esteban, werkzaam bij het Museu da Baleia op Madeira, is dat uitgesloten, omdat sommige boten hun elektronische apparatuur uit hadden gedaan en dan ging het gedrag gewoon door.

Esteban oppert een andere verklaring. Het is door lockdowns rustig geweest met boten in de wateren. Dat ze nu ineens weer boten de stilte doorbreken, zou de orka's kunnen storen. 'De afgelopen maanden is het weer drukker geworden, en dat verschil in akoestische signalen moeten ze gemerkt hebben', gokt ze.

Van Ginneken sluit tot slot uit dat het om speels gedrag gaat. De orka's zijn dan veel liever naar de boten toe. 'Een speelse orka benadert een boot in het algemeen heel teder en zacht. Het herhaaldelijk rammen van een boot noem ik geen spelen meer.'

Update 16 november 12.05 - Orka's blijven puberen

Een werkgroep die uitgebreid onderzoek heeft gedaan naar de puberende orka's concludeert dat ze toch wel aan het spelen zijn met de boten. Bij 61 procent van de aanvallen zijn drie dezelfde orka's betrokken. Ze hebben de codenaam Zwarte Gladis, Witte Gladis en Grijze Gladis gekregen.

Volgens wetenschapper Ruth Esteban gaat het om pubergedrag van de orka's. 'De puberende mannetjes spelen gewoon. Ze lijken altijd voor het roer te gaan', concludeert ze. 'Volgens mij omdat ze daarmee de volledige boot kunnen bewegen.'

De orka's, die wel verwondingen oplopen, constateren waarschijnlijk dat ze met het duwen de boot kunnen bewegen en vinden dat leuk. Sommige boten draaien zelfs 180 graden na een beuk. 'Als ze merken dat ze de kracht hebben om zoiets groots als een boot te bewegen, is dat mogelijk een kick voor hen. En ik snap dat het zeer angstaanjagend is voor mensen, maar een aanval kun je het dus eigenlijk niet noemen. Eerder interactie.'

Bioloog Renaud de Stephanis maakt zich zorgen om het gedrag van de drie orka's, die er niet meer lijken te stoppen. Integendeel, hun activiteit neemt toe. 'Het spel wordt wel erger en erger.' De Stephanis is bang dat als vissers uiteindelijk een zaak gaan aanspannen, omdat ze schade oplopen, dat de orka's uiteindelijk het haasje zullen zijn.

Lees meer over:
dieren Orka

Meest gelezen

Leren omgaan met prikkels na de crisis is hetzelfde als het trainen voor een marathon weer oppakken

Na vijftien maanden van crisis lijkt er langzaam een einde aan te komen. Steeds meer mensen zijn gevaccineerd, de terrassen e...

Lees meer

Net binnen

Leren omgaan met prikkels na de crisis is hetzelfde als het trainen voor een marathon weer oppakken

Na vijftien maanden van crisis lijkt er langzaam een einde aan te komen. Steeds meer mensen zijn gevaccineerd, de terrassen e...

Waarom een afbraakproduct van DDT nog steeds in dode grutto's wordt gevonden

Joost Lommen van CLM Onderzoek en Advies vond onlangs een afbraakproduct van DDT in elf eieren en drie dode grutto's. Het bew...

Help je anderen? Dan is de kans groot dat zij jou ook willen helpen

Elkaar helpen is belangrijk in de wereld. Maar waarom en op welke manier komt een samenwerking tot stand? Volgens een nieuwe...

Onderzoekers vinden mogelijkheid voor medisch cannabis gebruik zonder bijwerkingen

Veel mensen leven met chronische pijn, en in sommige gevallen kan cannabis verlichting bieden. Maar de drug kan ook het geheu...

Noorderlicht in Nederland: een foto impressie

In het noorden van ons land was vannacht het noorderlicht te zien. Het duurde niet lang, maar op foto's van het bijzondere na...

Lees meer