Gezien op TV | Hoe ga je om met momenten van ongelukkigheid? Indespiegel

Gezien op TV | Hoe ga je om met momenten van ongelukkigheid?

Door Rein Steinkühler 04 juli 2019 | 19:28


Een van de thema’s die mij persoonlijk bezighoudt is mezelf toestaan om ongelukkig te zijn. Vaak bemerk ik bij mezelf een drang om bij deze gevoelens weg te gaan en afleiding te zoeken. Het is tenslotte niet perse leuk. Dit zie ik om me heen ook vaak gebeuren. We zijn bezig met het behalen van zoveel mogelijk geluk en ongeluk moet snel verholpen worden. Er wordt ons nauwelijks geleerd hoe we met deze andere kant van de medaille om kunnen gaan. Dit blijkt uit onderzoek bij te dragen aan een toename van stress, spanning en burn-out. Hoe kunnen we dan beter met momenten van ongeluk, tegenspoed, pijn en verdriet omgaan? Ik kwam erachter dat we van de Noren op dit gebied nog wel wat kunnen leren.
 
Een van de bekendste verdrietdokteren van de Lage Landen is zonder meer Dirk de Wachter. Hij roept ons met regelmaat op om juist niet het grote geluk na te jagen, maar de mindere kanten van het leven te omarmen. Onlangs haalde collega Janneke hem al aan in een interessant artikel over eerlijk zijn hoe het echt met je gaat. Vandaag zag ik deel vier van de boeiende serie YES ik ben! In deze aflevering onderzoekt Stine Jensen de toegevoegde waarde van negatief denken en melancholie. Ze reist af naar Noorwegen waar het somberen gecultiveerd wordt in een traditie van kunst en cultuur. Het levert interessante inzichten op in de waarde van het somberen: compassie, reflectie, troost, hoop en de schoonheid en betekenis van gebrokenheid. 
 
In het Noorse dorpje Rjukan, waar het zeven maanden per jaar volledig donker is, treft Stine broer en zus Alberg. Alleen hun aanblik geeft de kijker al een inkijkje in de definitie van somberen. Beiden zijn devoot van het melancholisme: ‘Het leven lijkt soms volledig zinloos. We worden geboren, leven 70 jaar en gaan weer op in het niets. Melancholie bezit een soort kwetsbaarheid en pijn. Dat is overigens niet hetzelfde als depressie.’ Berit Alberg vervolgt: ‘Licht en duisternis horen nou één keer bij elkaar. Je kunt niet het ene hebben zonder het andere. We kunnen geen geluk voelen als er geen verdriet is.’
 
Schrijver Robert Ferguson heeft een warmere uitstraling. Hij deed veel onderzoek naar melancholie: ‘Momenteel wordt het vooral als aandoening gezien. In het Scandinavië van de 17eeeuw was het modieus en wees het op intelligentie, artistieke kwaliteiten en gevoeligheid. Mogelijk ligt de oorsprong in de natuur met lange, koude winters en afgelegen valleien. Melancholie en diep nadenken raakte ingeburgerd.’ Op de vraag van Stine wat de waarde van melancholie is: ‘Die mensen vind ik interessanter en diepzinniger. Bovendien is de melancholicus iemand met karakter, die problemen in het leven niet uit de weg gaat, maar ze onder ogen ziet. Terugkijken terwijl je voorwaarts leeft. Dat is een flinke uitdaging en misschien denken mensen daarom liever positief.’
 
John Fosse is toneelschrijver en schreef meerdere boeken over het onderwerp melancholie. Hij beweert zelfs melancholisch geboren te zijn: ‘Ik had al jong veel gevoelens en kreeg het idee dat anderen de wereld heel anders zagen dan ikzelf. Ik voelde afstand tot de mensen om mij heen en dat leidde enerzijds tot verdriet. Anderzijds zorgde die afstand ervoor dat ik beter naar mezelf en anderen kon kijken. Dat vind ik het mooie aspect van melancholie. Het geeft het me meer empathie en compassie voor anderen. Ook kan ik me makkelijker verzoenen met mijn lot.’ 
 
Iemand die zich wonder boven wonder ook kon verzoenen met zijn lot is violist Arne. Hij verloor zijn drie kinderen én zijn vrouw op verschillende momenten in zijn leven. Zijn moede om pijn ogen te zien is indrukwekkend te noemen. ‘Ik houd ervan om sentimentele melodieën te spelen. Het mooiste is als de snaren in de luisteraar als het ware ook gaan trillen. Al moeten we oppassen dat we onszelf niet verliezen in melancholie. Ik heb mezelf ook afgevraagd waarom het bij ons allemaal mis lijkt te gaan? Het enige wat ik kan doen is het accepteren. Muziek en woorden geven mij troost.’
 
‘Voor mij zit melancholie dichter bij geluk dan bij depressiviteit,’ aldus Tuva. De jonge Noorse maakt melancholische muziek en richtte Tuvaband op. ‘Ik schrijf dit soort liedjes omdat het negatieve eruit moet. Daardoor kan ik dingen afsluiten en weer verder. Het verdrietige voelt dan toch weer een beetje goed. Ik heb het idee dat veel jongeren bezig zijn met altijd meer en beter willen zijn. Melancholie kan ervoor zorgen dat we bij onszelf naar binnen kijken en op ons gevoel af kunnen gaan in plaats van op de buitenkant.’
 
Ik merk dat ik gefascineerd ben door het ogenschijnlijke gemak waarmee de Noren in deze rapportage hun ongeluk ondergaan en daar tegelijk ook kracht uit lijken te putten. Niet geheel toevallig eindigen de Noren steevast in de top drie van het Wereldgeluksrapport van de Verenigde Naties. De economische omstandigheden zijn dan ook zeer goed. Zou de veerkracht en het vermogen om met ongeluk om te gaan hier ook een rol in spelen? Ik ga in ieder geval proberen om minder bezig te zijn met gelukkig te zijn en het te accepteren op de momenten dat ik wat minder gelukkig ben. En jij? (foto: Wiki Commons/CC BY-SA 3.0)


Tags:

Reacties

Er zijn nog geen reacties geplaatst, wees de eerste!

Reageren

Om een reactie te kunnen schrijven dien je ingelogd te zijn. Login/Registreer je hier direct!

Meer nieuws