Belgische hoogleraar uit zorgen: 'We werken ons te pletter en we zijn er trots op' Algemeen

Belgische hoogleraar uit zorgen: 'We werken ons te pletter en we zijn er trots op'

Door Sjoerd Valkering 28 november 2019 | 17:27


Paul Verhaeghe, hoogleraar psychologie, maakt zich in gesprek met Knack zorgen over de arbeidsethos die er is in onze samenleving. De Belg schetst in zijn nieuwe essay 'Over normaliteit en andere afwijkingen' dat steeds meer kinderen en volwassenen kampen met psychologische klachten.

Verhaeghe gaat in het interview in op wat er moet veranderen om de maatschappij gezonder te maken. 'Heel veel. Om te beginnen moeten we ophouden met mensen individueel te beschuldigen. Dat gebeurt nu doorlopend. Zelfs goedbedoelende psychiaters, die zeggen dat we ook met wat minder tevreden moeten zijn, doen daaraan mee: ze leggen de oorzaak bij het individu. De samenleving legt die onhaalbare verwachtingen van alle kanten op. Als individu kun je je daar moeilijk tegen verzetten.'

Hij wijst twee belangrijke concrete instrumenten aan waar aan gesleuteld kan worden, dat is de kinderopvang en de arbeidsorganisatie. 'Kleine kinderen ondervinden vaak al stress zodra ze wakker zijn. Wij hebben geen tijd meer voor hen, want wij investeren als samenleving niet in kinderen. Er zijn te weinig crèches, te weinig scholen, te weinig goed opgeleide kleuterjuffen, onderwijzers en leraren. Dan mag het niet verbazen dat zo veel jonge kinderen diagnoses als ADHD of ODD opgespeld krijgen', stelt hij.

Daarnaast werken mensen veel te hard. In België spreekt men van de zogenaamde 'citroenloopbaan', omdat Belgen een relatief hoog productiviteitsratio hebben in Europa en een korte loopbaan. 'Mensen houden het gewoon niet vol. Ook bij het bestuderen van fenomenen als burn-out moeten we veel meer gaan kijken naar hoe organisaties functioneren', is Verhaeghe van mening.

Ook hier wordt volgens hem te veel naar het individu gewezen. 'Is die persoon wel stressbestendig genoeg, moeten we zijn veerkracht niet wat bijspijkeren? Dat is een uitdrukkelijk schuld-inducerende benadering. En ze werkt. Mensen met een burn-out voelen zich doorgaans heel schuldig. Hetzelfde zie je bij mensen met een depressie. Zij hebben ook het gevoel dat ze hebben gefaald.'

De focus op werk is te groot in onze huidige maatschappij vindt de hoogleraar. 'Werkelijk alles draait rond werk. We werken ons te pletter en we zijn er trots op. Je identiteit is je professionele identiteit. Dat is iets van de laatste tien à vijftien jaar. Het foute van dat dwingende, op neoliberale leest geschoeide ideaalbeeld, is dat alles altijd moet blijven groeien: de economie moet groeien, wij moeten groeien. Er is een soort collectieve waanzin om steeds meer, harder en beter te doen. En dan brand je op. In die zin is de term 'burn-out' niet slecht gekozen.' (foto: Startupstockfoto's via Pixabay)


Tags:

Reacties

Er zijn nog geen reacties geplaatst, wees de eerste!

Reageren

Om een reactie te kunnen schrijven dien je ingelogd te zijn. Login/Registreer je hier direct!

Meer nieuws