Column | Hoeveel denkfouten maak jij per dag? Algemeen

Column | Hoeveel denkfouten maak jij per dag?

Door Sjoerd Valkering 26 november 2019 | 17:42


Onlangs betrapte ik mijzelf er op dat ik wel heel veel denkfouten maak op een dag. Dat is eigenlijk ernstig. Dat een redelijke intelligente man met een goed ontwikkelde ratio toch nog zulke debiele conclusies kan trekken. 

Psycholoog Aaron Beck publiceerde in de vorige eeuw al de vijftien meest gemaakte denkfouten van mensen. Voorbeelden zijn zwart-wit denken, overgeneraliseren, moeten en zou-moeten uitspraken en personaliseren. Een voorbeeld van het laatste is dat je alles op jezelf betrekt, als iemand onvriendelijk tegen je doet, dat je denkt dat je wat verkeerds hebt gedaan.

Zwart-wit denken betekent alles of niets, als het soms niet lukt, dan ben je gelijk niets waard. Overgeneraliseren betekent bijvoorbeeld dat je denkt dat je geen vrienden kan maken omdat je je in een sociaal ongemakkelijke situatie bevindt op een borrel. Moeten en zou-moeten uitspraken betekent dat je in je hoofd hebt dat je je op een bepaalde manier moet gedragen, maar dat je niet aan die verwachting voldoet.

Ik heb het zelf vaak met werk bijvoorbeeld. Als ik dan een goede oplossing voor een probleem heb bedacht, dan ben ik gelijk 'geniaal'. Als ik vervolgens een fout heb gemaakt, heb ik de neiging mezelf in de put te praten en dat het 'allemaal niets meer zal worden'. En zo schiet dit de hele tijd heen en weer, terwijl geen van beide 'waar' zullen zijn.

Ook heb ik het bijvoorbeeld in contact met vrouwen. Als iemand mij leuk vindt, dan stel ik mezelf voor dat iedere vrouw belangstelling in mij heeft. Andersom, als ik word afgewezen, concludeer ik dat niemand van het andere geslacht nog maar enige belangstelling heeft in mijn persoontje.  

Waarschijnlijk heeft het te maken met onze neiging om dingen vast te grijpen. Iets wat je tijdens meditatie leert om los te laten. Dan zie je dat je continue dingen wil benoemen, vastleggen etc. Het lijkt me aannemelijk dat dit ook gebeurt in dit geval. 

Hoe moet het dan wel? Als ik voor mezelf spreek, dan lijkt het mij gezond om gewoon blij te zijn met een goede oplossing op het werk of somber als het niet lukt, maar daar verder geen conclusies aan te verbinden. Dat vergt enige training vermoed ik, maar in dat geval zou je je hoofd minder gebruiken en meer je lichaam. Overigens iets wat men in het boeddhisme ook adviseert. 'We denken te veel', aldus mindfullnes-leraar Thich Nath Hahn. (foto:  Gerd Altmann/Pixabay)


Tags:

Reacties

Er zijn nog geen reacties geplaatst, wees de eerste!

Reageren

Om een reactie te kunnen schrijven dien je ingelogd te zijn. Login/Registreer je hier direct!

Meer nieuws